Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu)

Bạn đang xem: Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) tại dienchau2.edu.vn

Tuyển chọn các mẫu Thu vịnh Nguyễn Khuyến phân tích hay và rực rỡ nhất được bài viết tổng hợp một cách đầy đủ. Giúp các em học trò trau dồi tri thức và biết cách làm dạng văn phân tích để vận dụng trong bài Thu vịnh. Tham khảo cụ thể dưới đây.

Phân tích Thu vịnh dàn ý

Sau đây là dàn ý phân tích Thu vịnh được chúng tôi san sẻ cụ thể để các em tham khảo:

1. Mở bài:

– Nguyễn Khuyến có nhiều bài thơ viết về mùa thu. Chùm thơ thu nổi tiếng đã góp phần tôn vinh tên tuổi tác giả lên vị trí hàng đầu trong các thi sĩ viết về quê hương làng cảnh Việt Nam.

– Trong chùm thơ đó thì bài Thu vịnh tiêu biểu nhất, in đậm phong cách nghệ thuật của Nguyễn Khuyến.

2. Thân bài:

+ Hai câu đề:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

– Mở đầu là hình ảnh bầu trời mùa thu xanh ngắt và cao vời vợi. Xanh ngắt là xanh thăm thẳm một màu; mấy từng cao là tưởng như bầu trời có nhiều lớp, nhiều tầng.

– Nghệ thuật lấy điểm tả diện, lấy động tả tĩnh trong câu thứ hai thường thấy trong thơ cổ điển, được Nguyễn Khuyến vận dụng rất tự nhiên và thích hợp. Cần trúc thanh mảnh khẽ đu đưa trước ngọn gió hắt hiu (gió nhẹ) càng tôn thêm vẻ mênh mông của bầu trời mùa thu.

+ Hai câu thực:

Nước biếc trông như tầng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào.

– Nước biếc là màu đặc trưng của nước mùa thu (trong xanh). Lúc sáng sớm và chiều tối, mặt ao hồ thường có sương, trông như tầng khói phủ. Cảnh vật thân thuộc, bình dị trở thành huyền ảo.

– Hình ảnh Song thưa để mặc bóng trăng vào có sự tương phản giữa cái hữu hạn (song thưa) và cái vô hạn (bóng trăng), do vậy nhưng mà tứ thơ rộng mở, mênh mông ý nghĩa.

– Cảnh vật trong bốn câu thơ trên được thi sĩ mô tả ở những thời khắc không giống nhau trong ngày, nhưng mối dây liên hệ giữa chúng lại là sự nhất quán trong xúc cảm của tác giả.

+ Hai câu luận:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào.

– Tâm trạng hoài cổ chi phối cách nhìn, cách nghĩ của thi sĩ. Hoa năm nay nhưng mà nghĩ là hoa năm ngoái. Tiếng ngỗng trời kêu thân thuộc mỗi độ thu về khiến thi sĩ giật thột, băn khoăn tự hỏi ngỗng nước nào?

– Âm điệu câu thơ 4/1/2 như chứa chất bâng khuâng, suy tư. Thi sĩ quan sát cảnh vật với một nỗi niềm u uất.

+ Hai cấu kết:

Nhân hứng cũng vừa toan cắt bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

– Thi hứng dạt dào thôi thúc thi sĩ cầm bút, nhưng phần lí trí bừng thức khiến thi sĩ chợt thấy thẹn với ông Đào. (Tức Đào Tiềm, thi sĩ nổi tiếng đời Đường bên Trung Quốc).

– Nguyễn Khuyến thẹn về tài thơ thua kém hay thẹn vì ko có được khí tiết cứng cỏi như ông Đào ? Nói vậy nhưng Nguyễn Khuyến vẫn sáng tác nên bài Thu vịnh để đời.

– Câu thơ cuối bỏ lửng khơi gợi suy ngẫm của người đọc.

3. Kết bài:

– Thu vịnh là một bài thơ hay, góp phần khẳng định tình yêu tự nhiên, yêu quê hương, tổ quốc trong thơ Nguyễn Khuyến

– Trình độ nghệ thuật của bài thơ đã đạt tới mức điêu luyện, khó người nào sánh kịp.

Phân tích bài thơ Thu vịnh – Mẫu số 1

Tự nhiên mùa thu của quê hương làng cảnh Việt Nam, dưới ngòi bút tài hoa của Nguyễn Khuyến đẹp một cách thanh cao, gợi cảm, hồn hậu, khiến chúng ta càng thêm yêu, thêm quý quê hương tổ quốc của mình.

Nguyễn Khuỵến nổi tiếng với chùm thơ ba bài viết về mùa thu Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm. Có nhẽ Nguyễn Khuyến đã viết theo lối “chùm ba” của Đỗ Phủ – đại thi hào Trung Quốc này nổi tiếng với “Tam biệt”, “Tam lại”…). Theo nhận xét của Xuân Diệu thì trong ba bài thơ mùa thu của Nguyễn Khuyên, bài thơ Thu vịnh mang cái hồn cua cảnh vật mùa thu hơn cả, cái thanh, cái trong, cái nhẹ, cái cao. Thu vịnh mang cái thần của cảnh mùa thu xứ Bắc và cả tâm tình u uấn của thi nhân:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao.

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Nước biếc trông như tảng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Bức tranh vẽ mùa thu được tác giả phác họa với ko gian thoáng đãng. Nến trời chấm phá một nét nhẹ, mềm của cảnh trúc:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Mùa thu của xứ Bắc có bầu trời cao xanh trong đã hiện lên trong thơ Nguyễn Khuyến là “trời thu xanh ngắt”. Màu sắc đó là màu của trời thu nhưng mà cũng là cái tình tha thiết của thi nhân đối với mùa thu, đối với quê hương lang cảnh. Ko gian mở ra thăm thẳm “mấy tầng cao”, một cần trúc (trúc chứ ko phải là tre) vươn lên trên nền trời thu “xanh ngắt”. Nét cong mềm của “cần trúc” vươn lên một cách thanh cao, ko ủy mị như rặng liễu quạnh quẽ buông xuống trong thơ mùa thu của Xuân Diệu. Từ láy “lưa thưa” gợi tả vẻ thưa thớt của những lá trúc lay động bởi gió heo may mùa thu. Từ láy “hát hiu” gợi được sự rung động của cành trúc, hay là sự rung động của tâm hồn thi nhân trước cảnh thu, trời thu đượm buồn?

Bức tranh mùa thu trong Thu vịnh cứ được thêm hòa sắc mới, đường nét, hình ảnh mới:

Nước biếc trông như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Hình ảnh mùa thu được pha thêm màu “nước biếc”, thêm một sắc xanh tha thiết nữa, màu của áo thu trong xanh, với “khói phủ” nhạt nhòa. “Khói” dãy gợi nhứ “khói sóng” trong thơ Thối Hiệu “Trên sông khói sóng cho buồn lòng người nào . Cảnh đêm thu thật là huyền diệu. Lại thêm có trăng. Thi nhân mở ra đón trăng “Song thưa để mặc bóng trăng vào”. Trong đêm thu thanh vắng, trăng là người bạn tri kỉ của thi nhân. Có ánh trăng thu, bức tranh mùa thu trong thơ thêm sáng. Mọi vật trong đêm thu được pha thêm ánh trăng huyền ảo, mộng mơ.

Cảnh thu thêm huyền hoặc, từ màu hoa cho tới tiếng chim:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Hoa mùa thu ko đổi, ko có sắc màu vì khói phủ nhạt nhòa hay thi sĩ mất hết ý niệm về thời kì? “Mấy chùm trước giậu” làm sao biết được đó là hoa gì, màu sắc như thế nào. Chỉ biết đó là “hoa năm ngoái”. Tứ thơ của Nguyễn Khuyến còn trừu tượng hơn, ở đây chẳng có hoa đào, hoa cúc gì cả. Hình ảnh “hoa năm ngoái” trình bày thời kì ngưng đọng, tâm trạng ổn định của thi nhân. Câu thơ trình bày một nỗi buồn man mác. Âm thanh mùa thu là một tiếng ngỗng trời xa lạ “ngỗng nước nào”. Tiếng ngỗng trời lạnh cả ko gian mùa thu đã làm thổn thức nỗi lòng của thi nhân.

Đêm thu huyền diệu dã gợi cảm hứng cho thi sĩ. Thi hứng cũng chợt tới trong nỗi niềm u uẩn của thi nhân:

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút.

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Trước cảnh thu huyền diệu, thi sĩ đã bộc lộ trực tiếp nỗi lòng của mình. Theo ý kiến của Nguyễn Khuyến nhưng mà cũng là ý kiến của các thi sĩ chân chính, thơ gắn liền với tư cách, tư cách lớn thì thơ lớn.

Rung động trước mùa thu, cất bút định làm thơ, Nguyễn Khuyến cảm thấy “thẹn với ông Đào”. Ông Đào ở đây tức là Đào Tiềm (Đào Uyên Minh), một thi sĩ nổi tiếng ở Trung Quốc thời Lục Triều. Ông đỗ tiến sĩ, ra làm quan, rồi đáng ghét phong cảnh trường thối nát đã treo ấn từ quan, lui về ẩn dật và có bài Qui khứ lai từ rất nổi tiếng. Sao cụ Nguyễn lại “thẹn” với ông Đào? Thái độ này chưa từng thấy đối với các thi nhân cổ kim. về khoa giáp, ông Đào đỗ tiến sĩ, cụ Nguyễn cũng đỗ tiến sĩ, cụ Nguyễn lại còn có Tam Nguyên, người đời gọi cụ là Tam Nguyên Yên Đổ. Về tài học, thơ của Nguyễn Khuyến kém gì thơ Đào Uyên Minh? Nguyễn Khuyến là một trong những thi sĩ cổ điển lớn nhất của nước nhà được Xuân Diệu phong là “Thi sĩ của quê hương làng cảnh Việt Nam” và hết lời ngợi ca. Có nhẽ cụ Nguyễn “thẹn với ông Đào” là về khí tiết. Cụ Nguyễn thiếu cái dũng khí của ông Đào, người đã tư quan một cách dứt khoát, trở thành một nhân vật nổi danh về khí tiết trong giới quan trường Trung Hoa. Còn Nguyễn Khuyến thì bối rối lúc ra làm quan (thời đó ra làm quan tránh sao khỏi là tay sai của giặc Pháp) và lừng khừng lúc đồng cảm của người đời. Đã về ẩn dật rồi, cụ Nguyễn vẫn còn chưa nguôi hối hận về những năm tham gia guồng máy chính quyền thối nát tàn bạo thời bấy giờ. Câu thơ của một tấm lòng chân thực là nỗi niềm u uẩn của một tư cách lớn, của một thi sĩ lớn.

Thu vịnh là một bài thơ hay viết về mùa thu cua Nguyễn Khuyến. Bức tranh mùa thu với màu sắc thanh đạm, đường nét uyển chuyển, ko gian cao rộng, cảnh  vật huyền ảo dưới ánh nắng trong sáng trình bày nỗi lòng tha thiết của thi sĩ đối với quê hương tổ quốc. Nhân vẻ đẹp của đêm thu. Thi sĩ cũng bộc bạch tâm tình sâu kín, chân thực của mình hết sức cảm động.

Tự nhiên mùa thu của quê hương làng cảnh Việt Nam, dưới ngòi bút tài hoa của Nguyễn Khuyến đẹp một cách thanh cao, gợi cảm, hồn hậu, khiến chúng ta càng thêm yêu, thêm quý quê hương tổ quốc của mình.

Phân tích bài thơ Thu vịnh của Nguyễn Khuyến – Mẫu số 2

Mùa thu từ xưa tới nay luôn là nguồn cảm hứng dồi dào trong các tác phẩm thi ca nhạc họa, bởi mùa thu mang một cái vẻ đẹp tinh tế, uyển chuyển, có lúc mơ mòng, có lúc lại buồn man mác, khơi gợi nên nhiều xúc cảm vi diệu trong tâm tưởng con người. Và Nguyễn Khuyến cũng ko ngoại lệ, với chùm thơ về mùa thu rất nổi tiếng đó là Thu điếu, Thu vịnh và Thu ẩm, nói về ba thú vui nhân mùa thu tới. Trong đó Thu vịnh được xem là bài thơ mang nhiều nét thi vị đặm đà về cảnh sắc mùa thu nơi làng quê, thôn quê đầy giản dị và hồn hậu.

Thu vịnh có tức là ngâm vịnh, ca tụng về mùa thu, tuy có một số quan niệm cho rằng nên hiểu là tác giả đang trầm ngâm ngắm mùa thu nhưng mà làm thơ nhưng nếu như thế thì chưa chuẩn xác lắm. Cả bài là những vần thơ bay bổng, mới nghe mới đọc thì tưởng chừng chỉ đơn giản là tả về mùa thu, nhưng nếu đọc nhưng mà trầm ngâm thêm chút nữa mới biết nó cũng chứa nhiều nỗi niềm tâm tình của một con người yêu nước, thương dân.

Mở ra cảnh sắc mùa thu là hai câu thơ:

“Trời thu xanh ngắt mấy từng cao.
Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.”

Quang cảnh mùa thu xuất hiện thật trong trẻo, khoáng đạt với hình ảnh bầu trời mang một màu mây xanh ngắt, cao vời vợi, tô điểm cho quang cảnh trống vắng đó, thi nhân vẽ vào một cần trúc “lưa thưa”, mềm mại, uyển chuyển trong cái gió se se lạnh “hắt hiu”. “Trời thu xanh ngắt” như chính thứ tình cảm sâu đậm của thi sĩ dành cho mùa thu nơi quê hương, một mùa thu của xứ Bắc, với nét riêng lẻ đó là “cần trúc lưa thưa” vẫn mang chút mềm mại, nhưng lại chẳng yếu ớt, thướt tha như liễu. Giọng thơ chậm rãi nhẹ nhõm, vương một tí buồn man mác nơi hai chữ “hắt hiu”, phải chăng thi nhân có điều chi phiền lòng?

“Nước biếc trông như tảng khói phủ,
Song thưa để mặc bóng trăng vào”

Trên đã có “trời xanh” dưới lại có “nước biếc”, cả hai thứ đó đều mang một màu xanh trong trẻo, dịu dàng, liệu còn có phong cảnh nào xinh đẹp hơn thế nữa? Đôi lúc người đọc vì ko nắm rõ nghệ thuật “đảo trang” trong thơ ca(nghệ thuật đổi âm vận sao cho câu thơ được vần) nhưng mà thường hiểu lầm hoặc hiểu ko rõ nghĩa của câu thơ này. Ở đây, ý thơ có tức là làn sương tựa như khói đang là đà phủ trên mặt nước biếc. Chữ “biếc” ở đây ko hẳn là nước có màu đó thật, nhưng mà cũng có lúc thi sĩ tưởng tượng ra rồi viết vào cho bay bổng lại tiệp vần với nhau. Tương tự, ở câu dưới chữ “thưa” cũng được đưa vào nhằm mục tiêu này. Ta chợt trông thấy cảnh mùa thu trong bài được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời kì sáng và tối, ban ngày thì thấy trời xanh, nước biếc, đêm hôm thì lại ngó thấy cảnh ánh trăng vàng, dịu nhẹ len lỏi từng song cửa. Trăng với mùa thu là hai thực thể rất hay song hành cùng nhau trong những bài thơ, bài văn nói về mùa thu và hơn thế nữa trăng còn là người bạn tri kỷ của thi nhân, đêm khuya thanh vắng, thi nhân chẳng có người nào bầu bạn, đành làm bạn với trăng sáng, âu ngắm trăng làm thơ cũng là một thú vui tao nhã. Và cũng nhờ có ánh trăng này mùa thu trong thơ của Nguyễn Khuyến có thêm chút gì đó mộng mơ, lãng mạn hơn cũng vừa thanh tao, nhã nhặn.

“Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái
Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?”

Cụm từ “hoa năm ngoái” có nhẽ chúng ta ko nên hiểu là hoa đã nở từ năm ngoái nhưng mà đây hẳn là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm quá khứ, một cái quá khứ nào đó còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân tới ngày hôm nay, mang tới trong điệu thơ những nỗi u hoài, trầm buồn của tác giả. Hẳn rằng đó là một ký ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu, khiến tác giả bỗng ngậm ngùi lúc nhớ về. Trong cái ko gian vốn trầm tĩnh, lắng đọng đó đột nhiên bị xáo động bởi tiếng ngỗng trời, làm bừng tỉnh tâm hồn người thi sĩ, bừng tỉnh cả ko gian mùa thu vốn yên bình yên ắng, đem lại chút âm điệu đơn bạc, giải đi nỗi vắng lặng, tịch liêu.

Ở hai câu thơ cuối tâm trạng cảu thi sĩ được bộc lộ rõ hơn:

“Nhân hứng cũng vừa toan cất bút
Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”

Giữa quang cảnh trời thu đẹp và lãng mạn tới thế, thử hỏi liệu có thi nhân nào ko rung động, vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch mấy bài thơ, bài vịnh cho thỏa hứng. Nhưng chợt Nguyễn Khuyến xuất hiện một suy nghĩ rất lạ “thẹn với ông Đào”, “Đào” ở đây là Đào Tiềm (tên khác là Đào Uyên Minh), vốn là một thi sĩ thi sĩ rất nổi tiếng thời Lục Triều (Trung Quốc), ông là người tài giỏi, từng đỗ tiến sĩ rồi ra làm quan, nhưng đáng ghét chốn quan trường nhơ bẩn, nhũng nhiễu nhưng mà lui về ở ẩn. Vậy cớ gì nhưng mà Nguyễn Khuyến “thẹn”, trong khi tính ra ông cũng chẳng thua kém gì về học vấn và tài năng. Câu trả lời đó là Nguyễn Khuyến thấy hổ thẹn lúc thua ở cái khí tiết của một bậc quân tử phải có, Đào Tiềm sẵn sàng từ quan lúc đáng ghét, cũng chẳng màng tới thế sự, cứ ung dung làm thơ, sống thanh tao ẩn dật. Còn Nguyễn Khuyến ông, lại vẫn ko thể từ bỏ công danh nhưng mà ra làm quan dưới thời Pháp thuộc, lúc từ quan rồi cũng chẳng thôi được cái mối hối hận lúc làm quan buổi rối ren, đầy nhục nhã, đó chính là căn nguyên của chữ “thẹn” nơi cuối bài. Nhưng cũng chính những câu thơ tỏ lòng như thế ta mới thấy được một tư cách cao cả, một tấm lòng đầy chân tình của người quân tử, ko trốn tránh sự thực nhưng mà sẵn sàng thừa nhận, nhận để biết nhưng mà ko thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ, người như thế thật đáng trân trọng biết bao.

Thu vịnh là bài thơ hay và rực rỡ, có mùi vị mùa thu miền quê Việt Nam thật rõ ràng và chân thực. Những câu thơ với nhịp độ chậm rãi, mang chút suy tư, có chỗ hơi lạ lùng và khó hiểu đã mang tới cho người đọc những cảm nhận mới về một mùa thu trong tâm hồn người thi sĩ. Đặc thù qua những câu thơ bộc bạch đó ta còn thấu hiểu hơn về nỗi lòng của tác giả, nỗi hổ thẹn cũng là niềm yêu nước, thương dân ẩn sâu trong tâm hồn của thi sĩ.

Phân tích Thu vịnh – Mẫu số 3

Nguyễn Khuyến- một thi sĩ của làng cảnh Việt Nam, những quang cảnh, đời sống của làng quê được ngòi bút tinh tế của ông khắc lên vừa có hồn lại vừa vẻ nên được những bức ảnh làng quê vô cùng lãng mạn, trữ tình. Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình đã làm cho biết bao tác phẩm của ông đi vào lòng người. Đặc thù là chùm thơ thu, với Thu điếu, Thu vịnh, Thu ẩm đã để lại những dấu ấn khá sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh, những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu. Và với bài thơ Thu vịnh, Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm tình u hoài, một tấm lòng xót xa trước cảnh, kín đáo, bộc bạch một tình cảm yêu nước chân tình.

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Ở đây, khác hẳn với những trời thu trong “Thu điếu” và “Thu ẩm”, trời thu của Thu vịnh được mở đầu là một quang cảnh cao vút và thăm thẳm của trời thu, và xen vào đó là cái se se lạnh của mùa thu. Với cái nền là bầu trời rộng lớn “xanh ngắt”, “ mấy tầng cao” nổi trội lên hình ảnh thanh nhã của cần trúc đang đu đưa khe khẽ trước gió thu. Và hình ảnh động của gió hắt hiu như chứa chất tâm trạng bên trong. Mở đầu tương tự làm cho người đọc có thể phần nào thấy được một nỗi lòng đầy lo lắng.  Sự lay động rất nhẹ của cần trúc càng làm tăng thêm cái nín thinh, sâu thẳm của bầu trời. Hai câu đề  chấm phá hai nét phong cảnh đơn sợ, thanh thoát nhưng hoà điệu nhịp nhàng với tâm hồn tác giả. Thi sĩ đã vẽ lên một quang cảnh trời thu vừa có cảnh thực là vừa có hồn thu ở trong cảnh. 

Nước biếc trông như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Nước biếc là thuốc nước đặc trưng của mùa thu lúc khí trời mở màn se lạnh. Sáng sớm và chiều tối, trên mặt ao, mặt hồ có một lớp sương mỏng trông như khói phủ làm cho người đọc có cảm giác cảnh mùa thu được chen lẫn với màu khói. Và chính cái cảnh mặt nước khói sương tầm thường đó qua con mắt và tâm hồn thi sĩ đã trở thành một dáng thu ngâm vịnh. Tầng khói phủ khác làn khói phụ vì sương đã trở thành dày hơn, nhiều lớp hơn, có chiều cao, độ sâu, như chất chứa cái gì đó ở bên trong. Chỉ bằng vài nét chấm phá nho nhỏ của mùa thu đã làm cho mùa thu như có hồn và sự hòa quyện giữa cảnh thu và lòng người đi vào trong lòng người đọc Hình ảnh song thưa gợi ý thanh thoát, linh động, két hợp với hình ảnh ánh trăng- hình ảnh quên thuộc đều có ở mỗi làng quê, góp phần vừa tạo nên cảm giác thân thiện, vừa tạo cho người đọc có được có cảm giác tự nhiên xoành xoạch hài hòa và thân thiện với nhau.  Nếu ở câu trên là một trạng thái có chiều cao, có độ sâu thì ở câu này lại là một trạng thái mở ra thành một bề rộng, giới hạn bởi khung cửa sổ song thưa nhưng mà vẫn cứ mênh mông ở ý nghĩa bên trong, ở ý thức và âm điệu, nhưng trạng thái nào thì cũng đều u tịch và chất chứa suy tư. 

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên ko, ngỗng nước nào?

Nếu như cảnh vật ở 4 câu thơ trên được mô tả qua con mắt nhìn có vẻ khách quan, đầy xúc cảm của trái tim. Nghệ thuật đảo ngữ làm nổi trội hình ảnh “mấy chùm” hoa và “một tiếng” ngỗng. Hình ảnh “hoa năm ngoái” có sức gợi tả mạnh; “hoa năm ngoái” có tức là hoa vẫn là hoa y như năm ngoái nhưng mà nước hôm nay thì đã trở thành “nước nào”. Và tiếng ngỗng ở đây, về nghệ thuật, là lấy cái động để diễn tả cái tĩnh. Cảm giác lúc nghe tiếng ngỗng trên ko vang vọng nhưng mà giật thột băn khoăn tự hỏi: ngỗng nước nào? Mặc dù âm thanh đó đã quá thân thuộc mỗi độ thu về. Và nếu như 4 câu thơ trên sự hòa quyện giữa tự nhiên và con người có sự liên kết hài hòa thì tới 2 câu thơ này, là một nỗi u uất của lòng người trước cảnh vật tự nhiên, là nỗi niềm xót xa, nẫu ruột, chết lòng.

Và rồi tới 2 câu thơ kết của của bài thơ là cảm hứng và nỗi thẹn của thi sĩ

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

“Nhân hứng” ở đây chính là hứng làm thơ trước cảnh mùa thu, “toan cất bút” định ko viết nhưng trước cảnh đẹp thì lại tạo được hứng khởi để viết. “Nghĩ ra” tức là ý thức, là lý trí, là tỉnh. Nguyễn Khuyến rất say nhưng mà rất tỉnh. Ông say trước cảnh đẹp của mùa thu, nhưng ông vẫn tỉnh trước lương tâm của mình. Cho nên, ông nói được là thẹn. Nhưng thẹn với người nào? Có nhẽ thẹn vì tài thơ thua kém hay thẹn vì mình chưa có được tư cách trong sáng và khí phách cứng cỏi như Đào Tiềm? Với hướng văn đi từ cảnh tới tình, từ tình tới người và rồi là cái kết có chút lẳng lơ nhưng nhưng mà lại vô cùng kín đáo ẩn chứa rất nhiều suy tư của người đọc

Xem thêm:  Giới thiệu khái quát huyện Hải Hậu

Tham khảo thêm:

Phân tích bài Thu vịnh – Mẫu số 4

Nguyễn Khuyến có nhiều bài thơ viết về mùa thu bằng chữ Hán và chữ Nôm. Thu vịnh là một trong ba bài thơ Nôm nổi tiếng: Thu điếu, Thu ẩm và Thu vịnh. Chùm thơ này đã tôn vinh Nguyễn Khuyến lện vị trí hàng đầu trong các thi sĩ viết về mùa thu của quê hương, làng cảnh Việt Nam.

Đáng xem xét là các cụ thể trong bài thơ này đều rút ra từ cảnh vật thân quen của quê hương tác giả. Vùng đồng chiêm trũng Bình Lục một năm chỉ cấy được một mùa, còn toàn là ngập nước. Trong làng có vô số ao chuôm với những bờ tre lòng vòng bao bọc những mái tranh nghèo.
Mở đầu bài thơ là hình ảnh bầu trời rộng lớn, mênh mông:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,
Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Xanh ngắt là xanh thăm thẳm, mấy từng cao là rất cao, tưởng như có nhiều lớp, nhiều tầng. Trên cái nền là bầu trời rộng lớn nổi trội lên hình ảnh thanh nhã của cần trúc (cây trúc non dáng cong cong như chiếc cần câu) đang đu đưa khe khẽ trước gió thu. Giô hắt hiu là gió rất nhẹ và như chứa chất tâm trạng bên trong. Tất cả dường như có một mối thông cảm thầm lặng, sâu kín, tinh tế và khó nắm bắt.,. Sự lay động rất nhẹ của cần trúc càng làm tăng thêm cái nín thinh, sâu thẳm của bầu trời. Bầu trời lại như dồn hết cái sâu lắng vào bên trong cần trúc, để cho nó vừa như đu đưa nhưng mà cũng vừa như đứng yên. Đó là nét động và nét tĩnh của cảnh thu.

Hai câu đề  chấm phá hai nét phong cảnh đơn sợ, thanh thoát nhưng hoà điệu nhịp nhàng với tâm hồn tác giả. Trong đó, mọi cụ thể, sắc màu, đường nét, cử động đều rất hài hoà. Thi sĩ mới nói tới trời thu nhưng ta đã thấy cả hồn thu trong đó.
Hai câu luận:

Nước biếc trông như tầng khói phủ,
Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Nước biếc là thuốc nước đặc trưng của mùa thu lúc khí trời mở màn se lạnh. Sáng sớm và chiều tối, trên mặt ao, mặt hồ có một lớp sương mỏng trông như khói phủ. Cảnh mặt nước khói sương tầm thường đó qua con mắt và tâm hồn thi sĩ đã trở thành một dáng thu ngâm vịnh. Tầng khói phủ khác làn khói phụ vì sương đã trở thành dày hơn, nhiều lớp hơn, có chiều cao, độ sâu, như chất chứa cái gì đó ở bên trong. Nước biếc cỏ tầng khói phủ thì thuốc nước ko còn biếc nữa nhưng mà lãn vào làn khói lam mờ, hoá mung lung, huyền ảo. Đó là dáng thu dưới mặt đất, sau dáng thu trên bầu trời.

Hình ảnh song thưa gợi ý thanh thoát, linh động. Bóng trăng vào qua song thưa để ngỏ thì bóng trăng trở thành mênh mông hơn, lặng lẽ hơn. Nếu ở câu trên là một trạng thái có chiều cao, có độ sâu thì ở câu này lại là một trạng thái mở ra thành một bề rộng, mặc dù bj giới hạn bởi khung cửa sổ song thưa nhưng mà vẫn cứ mênh mông ở ý nghĩa bên trong, ở ý thức và âm điệu,., nhưng trạng thái nào thì cũng đều u tịch và chất chứa suy tư.

Cảnh vật trong bốn câu thơ đầu được mô tả ở những thời khắc không giống nhau. Nhìn thấy màu trời xanh ngắt; cần trúc lơphơìà lúc đang trưa. Mặt nước biếc trông như tầng khói phủ là lúc hoàng hôn và bóng trăng tràn qua song thưa là lúc trời đã vào đêm… Mỗi cảnh một vẻ đẹp không giống nhau, nhưng mối dây liên kết giữa chúng lại chính là sự nhất quán trong tâm tư tác giả.

Ngòi bút cũng theo diễn biến tâm tư nhưng mà chọn ra mấy nét tiêu biểu kia. Tuy không giống nhau nhựng dường như các hình ảnh trên đều cùng gợi lên trạng thái íặng yên, ẩn giấu sự thông cảm, giao hoà giữa tâm hồn tác giả và hồn thu.

Tâm trạng chủ đạo đó chi phối cách nhìn, cách nghĩ của Nguyễn Khuyến:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,
Một tiếng trên ko, ngỗng nước nào?

Sau lúc nhìn mặt nước khói phủ, ngắm ánh trăng tràn qua song thưa, thi sĩ trông ra bờ giậu ngoài sân, ở đó, nở mấy chùm hoa. Điều lạ là bỗng dưng, thi sĩ cảm thấy đó là hoa năm ngoái.

Ở trên, cảnh vật được mô tả qua con mắt nhìn có vẻ khách quan, tới đây xúc cảm của trái tim đã khoác lên cảnh vật màu sắc chủ quan. Hoa nở trước mắt hẳn hoi nhưng mà cảm thấy là hoa năm ngoái. Điều gì đã xảy ra trong lòng người? Con người đang ở trong ngày nay nhưng mà như lùi về quá khử hay bóng vía quá khứ hiện về trong thực tại?

Âm điệu câu thơ theo nhịp 4/1/2: Từ Mấy chùm trước giậu tới hoa năm ngoái có một đoạn suy tư, ngẫm nghĩ và sau đó đột nhiên xuất hiện cảm giác lạ lùng là hoa năm ngoái chú ko phải hoa năm nay. Cảm giác đó khiến thi sĩ nghe tiếng ngỗng trên ko vang vọng nhưng mà giật thột băn khoăn tự hỏi: ngỗng nước nào ? Mặc dù âm thanh đó đã quá thân thuộc mỗi độ thu về.

Nếu như tròng bốn câu thơ trên, cảnh vật hài hoà, giao cảm với nhau thì tới đây, con người hoà hợp với cảnh vật trong một nỗi niềm u uất. Cảnh vật trình bày tâm tư con người và tâm tư con người trình bày qua cách nhìn cảnh vật. Tương tự, cảnh vật được mô tả qua đôi mắt và trái tim rung cảm của thi sĩ. Mùa thu tới, thi sĩ nhìn hoa trước sân, nghe tiếng chim kêu trên trời vẳng xuống nhưng mà trỗi dậy cả một niềm xót xa, lặng lẽ nhưng mà như nẫu ruột, chết lòng. Chiều sâu của tâm hồn thi sĩ lắng đọng vào chiều sâu của câu thơ là vậy.

Trước cảnh thu và hồn thu khiến thi hứng dạt dào, thi sĩ toan cất bút, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, đột nhiên thấy thẹn với ông Đào nên đành thôi:

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,
Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Thi sĩ thẹn nỗi gì vậy? Thẹn vì tài thơ thua kém hay thẹn vì mình chưa có được tư cách trong sáng và khí phách cứng cỏi như Đào Tiềm? Lôgic của bài thơ là từ cảnh tới tình, từ tình tới người. Lời thơ trong cấu kết có cái gì đó lửng lơ nhưng mà kín đáo, do đó càng làm tăng thêm chất suy tư của cả bài thơ.

Nguyễn Khuyến miêu, tả cảnh thu ở quê hương mình, từ mày trời, ngọn trúc, mặt nước, ánh trăng tới chùm hoa trước giậu, tiếng ngỗng trên ko… để dẫn tới cặm xúc đầy suy tư ẩn chứa trong cảnh vật. Thông qua đó, òng gửỉ gắm tâm trạng xót xa, tiếc nuối trước tình trạng tổ quốc rơi vào tay giặc ngoại xâm, quá khứ tốt lành ko còn nữa nhưng mà mình thì lực bất tòng tâm.

Thu vịnh là một bài thơ hay, góp phần khẳng định tình yêu quê hương tổ quốc thắm thiết trong thơ Nguyễn Khuyến, trình bày qua tình yêu tự nhiên tha thiết. Trình độ nghệ thuật của bài thơ đã đạt tới mức điêu luyện, tinh tế, ko dễ mấy người nào sánh được.

Phân tích bài thơ Thu vịnh – Mẫu số 5

Bằng những hành ảnh thân thiện thân yêu của làng qua trong cảnh mùa thu từ mây, trời, ngọn trúc, mặt nước, ánh trăng, và những âm thâm thân thuộc của gió, tiếng ngỗng… Cũng chính vì vật nhưng mà bài thơ đã mang một nét riêng, một cảnh đẹp nhưng lại ẩn chứa những nỗi lòng khó có thể diễn tả hết được. Cũng chính qua bài thơ, góp phần nào khẳng định được tình yêu quê hương tổ quốc, tình yêu thiên nhiên tha thiết của thi sĩ, và cái tình yêu đó được trình bày hết sức tinh tế và uyên thâm ko mấy người nào có thể diễn tả được.

Như đã nói, Nguyễn Khuyến thường dành tình cảm đặc thù cho quê hương làng cảnh Việt Nam. Ông có một chùm thơ nổi tiếng viết về mùa thu gồm có 3 bài Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm đều đặc tả phong cảnh làng quê. Phân tích Thu vịnh cũng như chùm thơ này sẽ thấy, Nguyễn Khuyến đã sáng tác theo lối “chùm ba” của đại thi hào Trung Quốc – Đỗ Phủ.

Đối với bài “Thu vịnh”, Xuân Diệu từng nhận xét rằng đây là bài thơ trong ba bài về mùa thu của Nguyễn Khuyến mang cái hồn, cái chất của mùa thu hơn cả. Qua “Thu vịnh”, mùa thu xử Bắc hiện lên rõ nét, tinh tế và cũng ẩn chưa những tâm tình sâu kín của người viết:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao.

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Nước biếc trông như tảng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Mở đầu bài thơ, tác giả phác họa một bức tranh ko gian thoáng đãng. Trên nền trời được chấm phá một nét mỏn, mềm của cành trúc:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

“Trời thu xanh ngắt” là điểm đặc trưng trước nhất của mùa thu xứ Bắc. Nhưng màu xanh đó ko chỉ là màu của trời thu nhưng mà còn ẩn chứa tình yêu tha thiết của người viết đối với mùa thu cũng như làng cảnh quê hương.

Ko gian ngày mùa thu còn mở ra thăm thẳm với “mấy tầng cao”. Giữa màn trời xanh ngắt, một cành trúc vươn lên thật thanh cao nhưng mà ko quạnh quẽ như “rặng liễu quạnh quẽ đứng chịu tang” như trong thơ của Xuân Diệu. Từ láy “lưa thưa” lúc tả cành trúc cũng thật gợi hình, nó gợi tả sự thưa thớt của lá trúc, nên trước gió mùa thu ko ngừng lay động. Còn cơn gió “hắt hiu” là gió như thế nào? Đúng hơn, cái sự “hắt hiu” đó là những rung động, là nỗi buồn mơ hồ nhưng mà tâm hồn người thi nhân cảm thấy lúc đứng trước cảnh thu đượm buồn.

Nhưng rồi bức tranh mùa thu trong “Thu vịnh” được Nguyễn Khuyến cho thêm sắc màu mới, đường nét và hình ảnh mới. Cái ko khí mùa thu xứ Bắc vì thế thêm đa nhiều chủng loại hơn:

Nước biếc trông như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Và mùa thu được pha thêm màu “nước biếc”, mùa thu được khoác lên chiếc áo mới với màu xanh tha thiết. Gợi hình, gợi cảm hơn nữa lúc áo thu trong xanh hòa quyện cùng “khói phủ” nhạt nhòa. Như cảnh đêm thu còn huyền diệu hơn thế lúc có thêm trăng.

Người thi nhân mở cửa để đón trăng “Song thưa để mặc bóng trăng vào”. Cũng như nhiều thi sĩ khác, trăng là người bạn tri kỉ của Nguyễn Khuyến. Và có nhẽ, nếu ko có sự hiện diện của trăng, bức tranh mùa thu sẽ thiếu đi nhiều sự thi vị. Cảnh vật trong đêm được bao trùm bởi ánh trăng sẽ trở thành huyền ảo, mộng mơ hơn.

Cảnh đêm thu đó càng trở thành huyền hoặc hơn lúc có sự góp mặt của tiếng chim, của “giậu hoa”;

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Hoa mùa thu vẫn thế, ko có sắc màu, là bởi khói phủ nhạt nhòa hay người viết đã ko còn ý niềm về dòng thời kì trôi. Nên chỉ biết là hoa năm ngoái, nhưng mà chẳng rõ “mấy chùm trước giậu” là hoa gì, có màu sắc ra sao. Điều này khiến tứ thơ của Nguyễn Khuyến thêm trừu tượng và dường như đó cũng là tâm trạng ổn định của người viết. “Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?”, câu thơ mang một nỗi buồn man mác, lúc âm thanh của mùa thu là một tiếng ngỗng trời xa lạ, cái xa lạ khiến lòng người thi nhân thổn thức.

Nguyễn Khuyến viết bài thơ với cảm hứng từ một đêm thu huyền diệu, nhưng cũng chính trong đêm thu đó nhưng mà niềm thi hứng lại mang nỗi niềm u uẩn.

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào

Trước cảnh thu đẹp nhưng mà buồn man mác, Nguyễn Khuyến đã bộc lộ nỗi lòng mình. Với Nguyễn Khuyến cũng như với các thi sĩ chân chính, thơ sẽ luôn gắn liền với tư cách. Tư cách lớn thì thơ lớn.

Lúc rung động trước cảnh đêm thu, toan cất bút làm thơ, Nguyễn Khuyến lại cảm thấy “thẹn với ông Đào”. Ông Đào Nguyễn Khuyến nhắc tới là Đào Tiềm – thi sĩ nổi tiếng của Trung Quốc xưa kia. Ông thẹn bởi so với “ông Đào” vì cái khí tiết của ông trong giới quan trường Trung Hoa lúc dứt khoát từ quan. Nghĩ về mình, Nguyễn Khuyến làm quan trong thời buổi khó tránh khỏi việc là tay sai của giặc Pháp. Bởi vậy, lúc đã về quê sống ẩn dật, ông vẫn luôn hối hận về những năm làm việc trong bộ máy chính quyền thối nát tàn bạo thời đó. Tương tự, phân tích Thu vịnh ta ko chỉ thấy một bức tranh mùa thu đẹp huyền ảo nhưng mà còn thấy được tấm lòng chân thực cũng như niềm u uẩn một thi sĩ, một tư cách lớn Nguyễn Khuyến.

Một lần nữa cần khẳng định rằng “Thu vịnh” là một bài thơ thơ viết về mùa thu. Qua bài thơ, bức tranh mùa thu hiện lên thật thanh đạm, uyển chuyển và cũng thật huyền ảo. Ngoài ra, “Thu vịnh” còn là nỗi lòng tha thiết của thi sĩ đối với quê hương tổ quốc. Bởi vậy, phân tích Thu vịnh ta như thấy, Nguyễn Khuyến mô tả vẻ đẹp của đêm mùa thu và cũng là bộc bạch những nỗi niềm sâu kín. Qua bài thơ “Thu vịnh” người đọc sẽ cảm thu được vẻ đẹp tự nhiên của làng quê Việt Nam, từ đó càng thêm yêu quý quê hương mình.

Phân tích Thu vịnh – Mẫu số 6

Nhắc tới Nguyễn Khuyến người ta nhớ tới những sáng tác của ông về mùa thu. Trong đó có nhiều bài thơ viết về mùa thu bằng chữ Hán và chữ Nôm. Bài thơ “Thu vịnh” là một trong ba bài thơ Nôm nổi tiếng: Thu điếu, Thu ẩm và Thu vịnh. Chính chùm thơ về mùa thu này đã giúp Nguyễn Khuyến bước lện vị trí hàng đầu trong các thi sĩ viết về mùa thu. Những câu thơ nhẹ nhõm dễ đi vào lòng người, sẽ ko người nào có thể quên, lúc nhắc tới thơ về mùa thu Việt Nam, Thu Vịnh như là một trong 3 bài thơ đặc sản của thơ văn viết về mùa thu.

Mọi cảnh vật thân thuộc xuất hiện, vùng đồng chiêm trũng Bình Lục, ngập nước với ao hồ, bờ tre bao bọc-một biểu tượng thân thuộc của làng quê Việt Nam. Mở đầu bài thơ Thu vịnh là một hình ảnh đầy thân thuộc như thế:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,
Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Hình ảnh ấn tượng nhất của mùa thu có nhẽ là bầu trời, đó là màu xanh ngắt là xanh thăm thẳm, mấy từng cao là rất cao, tưởng như có nhiều lớp, nhiều tầng. Trên cái nền là bầu trời rộng lớn là hình ảnh thanh nhã của cần trúc đang đu đưa khe khẽ trước gió thu. Gió ko mạnh ko ồ ạt ko mang cái nóng như mùa hè, cũng ko u ám như gió mùa đông, nhưng mà nhẹ nhõm hắt hiu, đúng chất của một ngọn gió mùa thu, chứa đựng nhiều tâm trạng ẩn trong đó. Sự lay động rất nhẹ của cần trúc ngày càng làm tăng thêm cái yên ắng , sâu thẳm của bầu trời. Hình ảnh bầu trời thu và cần trúc tạo nên mối liên hệ chặt chẽ, động làm nổi trội tĩnh,mọi thứ như hòa quyện với nhau.

Ko ngừng lại ở nét chấm phá ở hai câu đề, với cảnh vật hòa quyện với nhau, hai câu luận lại mô tả cảnh vật thật như chốn bồng lai, có bóng trăng:

Nước biếc trông như tầng khói phủ
Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Thuốc nước biếc là thuốc nước đặc trưng của dòng nước vào thu lúc khí trời mở màn se lạnh. Thu chính là thời khắc giao mùa giữa mùa hè và mùa đông cho nên, vừa có gió se,vừa có sương mỏng vờn trên mặt nước. Cảnh mặt nước khói sương tầm thường đó qua con mắt tinh tế và tâm hồn thi sĩ nhạy cảm đã trở thành yểu điệu có hồn. Lớp sương đó như một dày thêm, ko phải phảng phất nữa nhưng mà là như tầng khói phủ. Nước biếc có tầng khói phủ cho nên thuốc nước ko còn biếc nữa nhưng mà hoá mung lung, huyền ảo. Đó là tiết thu dưới mặt đất, nét đặc trưng nhất.

Hình ảnh “song thưa “ để mặc bóng trăng vào gợi ý thanh thoát, linh động. Bóng trăng vào qua song thưa để ngỏ cho nên bóng trăng trở thành mênh mông hơn, lặng lẽ hơn. Ko gian ko được mở ra theo chiều cao nhưng mà còn mở ra vẻ mênh mông rộng lớn theo chiều rộng, nhưng mọi thứ đều yên ắng và u tịch

Vẫn với tâm trạng yên ắng, có chút gợn buồn chi phối cách nhìn, cách nghĩ của Nguyễn Khuyến, cho nên quang cảnh thu được tiếp tục chấm phá với những ngôn từ:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên ko, ngỗng nước nào?

Vẫn với những hình ảnh thân thuộc, sau mặt nước khói phủ, ngắm ánh trăng tràn qua song thưa, thi sĩ trông ra bờ giậu ngoài sân, ở đó, nở mấy chùm hoa. Điều lạ là thi sĩ cảm thấy đó là hoa năm ngoái. Nếu như cảnh vật được mô tả qua con mắt nhìn có vẻ khách quan,thì xúc cảm của trái tim đã khoác lên cảnh vật màu sắc chủ quan. Vì sao tác giả lại thấy giậu hoa lại là hoa năm ngoái. Điều gì đang xảy ra trong lòng người? Con người đang ở trong ngày nay nhưng mà tâm trí như lùi về quá khử hay bóng vía quá khứ đang trùm lấy hiện thực. Câu hỏi tu từ xuất hiện, hay chính là nỗi băn khoăn của tác giả.

Cảnh trời đất vào thu,với quang cảnh trời cao, nước xanh lè khói phủ rồi những âm thanh thân thuộc,nhưng quang cảnh đó đang hòa vào một nỗi niềm u uất trình bày sâu trong tâm tư con người tác giả. Trước quang cảnh thu và hồn thu khiến thi hứng dạt dào, thi sĩ toan cất bút, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, bỗng thấy thẹn với ông Đào nên đành thôi:

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào

Nhắc tới ông Đào, thi sĩ thấy thẹn? Thẹn vì tài thơ thua kém hay thẹn vì mình chưa có được tư cách trong sáng và khí phách cứng cỏi như Đào Tiềm? Việc sử dụng điển tích điển cố ở đây tạo nên ý tứ sâu xa của tác và càng làm tăng thêm chất suy tư của cả bài thơ. Mọi cảnh vật mùa thu xuất hiện theo chiều cao và cả chiều rộng, những hình ảnh thân thuộc và cả những nét đặc trưng của mùa thu nữa nhưng đều phảng phất tâm trạng xót xa tiếc nuối trước tình trạng tổ quốc rơi vào tay giặc ngoại xâm, quá khứ tốt lành ko còn nữa nhưng mà bản thân mình thì lực bất tòng tâm.

Thu vịnh là một trong số bài thơ hay, khẳng định tình yêu quê hương tổ quốc thắm thiết trong thơ Nguyễn Khuyến, trình bày qua tình yêu tự nhiên tha thiết. Hồn thơ phóng khoáng, chỉ với những hình ảnh thân thuộc,vài nét chấm phá, bài thơ chỉ với 8 câu nhưng mà như vẽ ra bao viễn cảnh tươi đẹp. Sự tinh tế trong dùng từ để vịnh mùa thu cũng đạt tới mức điêu luyện tinh tế.

Phân tích Thu vịnh - Mẫu số 6

Tham khảo thêm:

►►CLICK NGAY vào nút TẢI VỀ dưới đây để download Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) hoàn toàn miễn phí!

Bạn thấy bài viết Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu  ko hãy comment góp ý thêm về Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) bên dưới để dienchau2.edu.vn có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường THPT Diễn Châu 2

Phân mục: Soạn Văn 11

Nguồn: dienchau2.edu.vn

#Văn #mẫu #Phân #tích #bài #thơ #Thu #vịnh #Nguyễn #Khuyến #hay #nhất #mẫu

xem thêm thông tin chi tiết về Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu)

Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu)

Hình Ảnh về: Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu)

Video về: Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu)

Wiki về Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu)

Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) -

Bạn đang xem: Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) tại dienchau2.edu.vn

Tuyển chọn các mẫu Thu vịnh Nguyễn Khuyến phân tích hay và rực rỡ nhất được bài viết tổng hợp một cách đầy đủ. Giúp các em học trò trau dồi tri thức và biết cách làm dạng văn phân tích để vận dụng trong bài Thu vịnh. Tham khảo cụ thể dưới đây.

Phân tích Thu vịnh dàn ý

Sau đây là dàn ý phân tích Thu vịnh được chúng tôi san sẻ cụ thể để các em tham khảo:

1. Mở bài:

– Nguyễn Khuyến có nhiều bài thơ viết về mùa thu. Chùm thơ thu nổi tiếng đã góp phần tôn vinh tên tuổi tác giả lên vị trí hàng đầu trong các thi sĩ viết về quê hương làng cảnh Việt Nam.

– Trong chùm thơ đó thì bài Thu vịnh tiêu biểu nhất, in đậm phong cách nghệ thuật của Nguyễn Khuyến.

2. Thân bài:

+ Hai câu đề:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

– Mở đầu là hình ảnh bầu trời mùa thu xanh ngắt và cao vời vợi. Xanh ngắt là xanh thăm thẳm một màu; mấy từng cao là tưởng như bầu trời có nhiều lớp, nhiều tầng.

– Nghệ thuật lấy điểm tả diện, lấy động tả tĩnh trong câu thứ hai thường thấy trong thơ cổ điển, được Nguyễn Khuyến vận dụng rất tự nhiên và thích hợp. Cần trúc thanh mảnh khẽ đu đưa trước ngọn gió hắt hiu (gió nhẹ) càng tôn thêm vẻ mênh mông của bầu trời mùa thu.

+ Hai câu thực:

Nước biếc trông như tầng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào.

– Nước biếc là màu đặc trưng của nước mùa thu (trong xanh). Lúc sáng sớm và chiều tối, mặt ao hồ thường có sương, trông như tầng khói phủ. Cảnh vật thân thuộc, bình dị trở thành huyền ảo.

– Hình ảnh Song thưa để mặc bóng trăng vào có sự tương phản giữa cái hữu hạn (song thưa) và cái vô hạn (bóng trăng), do vậy nhưng mà tứ thơ rộng mở, mênh mông ý nghĩa.

– Cảnh vật trong bốn câu thơ trên được thi sĩ mô tả ở những thời khắc không giống nhau trong ngày, nhưng mối dây liên hệ giữa chúng lại là sự nhất quán trong xúc cảm của tác giả.

+ Hai câu luận:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào.

– Tâm trạng hoài cổ chi phối cách nhìn, cách nghĩ của thi sĩ. Hoa năm nay nhưng mà nghĩ là hoa năm ngoái. Tiếng ngỗng trời kêu thân thuộc mỗi độ thu về khiến thi sĩ giật thột, băn khoăn tự hỏi ngỗng nước nào?

– Âm điệu câu thơ 4/1/2 như chứa chất bâng khuâng, suy tư. Thi sĩ quan sát cảnh vật với một nỗi niềm u uất.

+ Hai cấu kết:

Nhân hứng cũng vừa toan cắt bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

– Thi hứng dạt dào thôi thúc thi sĩ cầm bút, nhưng phần lí trí bừng thức khiến thi sĩ chợt thấy thẹn với ông Đào. (Tức Đào Tiềm, thi sĩ nổi tiếng đời Đường bên Trung Quốc).

– Nguyễn Khuyến thẹn về tài thơ thua kém hay thẹn vì ko có được khí tiết cứng cỏi như ông Đào ? Nói vậy nhưng Nguyễn Khuyến vẫn sáng tác nên bài Thu vịnh để đời.

– Câu thơ cuối bỏ lửng khơi gợi suy ngẫm của người đọc.

3. Kết bài:

– Thu vịnh là một bài thơ hay, góp phần khẳng định tình yêu tự nhiên, yêu quê hương, tổ quốc trong thơ Nguyễn Khuyến

– Trình độ nghệ thuật của bài thơ đã đạt tới mức điêu luyện, khó người nào sánh kịp.

Phân tích bài thơ Thu vịnh – Mẫu số 1

Tự nhiên mùa thu của quê hương làng cảnh Việt Nam, dưới ngòi bút tài hoa của Nguyễn Khuyến đẹp một cách thanh cao, gợi cảm, hồn hậu, khiến chúng ta càng thêm yêu, thêm quý quê hương tổ quốc của mình.

Nguyễn Khuỵến nổi tiếng với chùm thơ ba bài viết về mùa thu Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm. Có nhẽ Nguyễn Khuyến đã viết theo lối “chùm ba” của Đỗ Phủ – đại thi hào Trung Quốc này nổi tiếng với “Tam biệt”, “Tam lại”…). Theo nhận xét của Xuân Diệu thì trong ba bài thơ mùa thu của Nguyễn Khuyên, bài thơ Thu vịnh mang cái hồn cua cảnh vật mùa thu hơn cả, cái thanh, cái trong, cái nhẹ, cái cao. Thu vịnh mang cái thần của cảnh mùa thu xứ Bắc và cả tâm tình u uấn của thi nhân:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao.

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Nước biếc trông như tảng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Bức tranh vẽ mùa thu được tác giả phác họa với ko gian thoáng đãng. Nến trời chấm phá một nét nhẹ, mềm của cảnh trúc:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Mùa thu của xứ Bắc có bầu trời cao xanh trong đã hiện lên trong thơ Nguyễn Khuyến là “trời thu xanh ngắt”. Màu sắc đó là màu của trời thu nhưng mà cũng là cái tình tha thiết của thi nhân đối với mùa thu, đối với quê hương lang cảnh. Ko gian mở ra thăm thẳm “mấy tầng cao”, một cần trúc (trúc chứ ko phải là tre) vươn lên trên nền trời thu “xanh ngắt”. Nét cong mềm của “cần trúc” vươn lên một cách thanh cao, ko ủy mị như rặng liễu quạnh quẽ buông xuống trong thơ mùa thu của Xuân Diệu. Từ láy “lưa thưa” gợi tả vẻ thưa thớt của những lá trúc lay động bởi gió heo may mùa thu. Từ láy “hát hiu” gợi được sự rung động của cành trúc, hay là sự rung động của tâm hồn thi nhân trước cảnh thu, trời thu đượm buồn?

Bức tranh mùa thu trong Thu vịnh cứ được thêm hòa sắc mới, đường nét, hình ảnh mới:

Nước biếc trông như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Hình ảnh mùa thu được pha thêm màu “nước biếc”, thêm một sắc xanh tha thiết nữa, màu của áo thu trong xanh, với “khói phủ” nhạt nhòa. “Khói” dãy gợi nhứ “khói sóng” trong thơ Thối Hiệu “Trên sông khói sóng cho buồn lòng người nào . Cảnh đêm thu thật là huyền diệu. Lại thêm có trăng. Thi nhân mở ra đón trăng “Song thưa để mặc bóng trăng vào”. Trong đêm thu thanh vắng, trăng là người bạn tri kỉ của thi nhân. Có ánh trăng thu, bức tranh mùa thu trong thơ thêm sáng. Mọi vật trong đêm thu được pha thêm ánh trăng huyền ảo, mộng mơ.

Cảnh thu thêm huyền hoặc, từ màu hoa cho tới tiếng chim:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Hoa mùa thu ko đổi, ko có sắc màu vì khói phủ nhạt nhòa hay thi sĩ mất hết ý niệm về thời kì? “Mấy chùm trước giậu” làm sao biết được đó là hoa gì, màu sắc như thế nào. Chỉ biết đó là “hoa năm ngoái”. Tứ thơ của Nguyễn Khuyến còn trừu tượng hơn, ở đây chẳng có hoa đào, hoa cúc gì cả. Hình ảnh “hoa năm ngoái” trình bày thời kì ngưng đọng, tâm trạng ổn định của thi nhân. Câu thơ trình bày một nỗi buồn man mác. Âm thanh mùa thu là một tiếng ngỗng trời xa lạ “ngỗng nước nào”. Tiếng ngỗng trời lạnh cả ko gian mùa thu đã làm thổn thức nỗi lòng của thi nhân.

Đêm thu huyền diệu dã gợi cảm hứng cho thi sĩ. Thi hứng cũng chợt tới trong nỗi niềm u uẩn của thi nhân:

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút.

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Trước cảnh thu huyền diệu, thi sĩ đã bộc lộ trực tiếp nỗi lòng của mình. Theo ý kiến của Nguyễn Khuyến nhưng mà cũng là ý kiến của các thi sĩ chân chính, thơ gắn liền với tư cách, tư cách lớn thì thơ lớn.

Rung động trước mùa thu, cất bút định làm thơ, Nguyễn Khuyến cảm thấy “thẹn với ông Đào”. Ông Đào ở đây tức là Đào Tiềm (Đào Uyên Minh), một thi sĩ nổi tiếng ở Trung Quốc thời Lục Triều. Ông đỗ tiến sĩ, ra làm quan, rồi đáng ghét phong cảnh trường thối nát đã treo ấn từ quan, lui về ẩn dật và có bài Qui khứ lai từ rất nổi tiếng. Sao cụ Nguyễn lại “thẹn” với ông Đào? Thái độ này chưa từng thấy đối với các thi nhân cổ kim. về khoa giáp, ông Đào đỗ tiến sĩ, cụ Nguyễn cũng đỗ tiến sĩ, cụ Nguyễn lại còn có Tam Nguyên, người đời gọi cụ là Tam Nguyên Yên Đổ. Về tài học, thơ của Nguyễn Khuyến kém gì thơ Đào Uyên Minh? Nguyễn Khuyến là một trong những thi sĩ cổ điển lớn nhất của nước nhà được Xuân Diệu phong là “Thi sĩ của quê hương làng cảnh Việt Nam” và hết lời ngợi ca. Có nhẽ cụ Nguyễn “thẹn với ông Đào” là về khí tiết. Cụ Nguyễn thiếu cái dũng khí của ông Đào, người đã tư quan một cách dứt khoát, trở thành một nhân vật nổi danh về khí tiết trong giới quan trường Trung Hoa. Còn Nguyễn Khuyến thì bối rối lúc ra làm quan (thời đó ra làm quan tránh sao khỏi là tay sai của giặc Pháp) và lừng khừng lúc đồng cảm của người đời. Đã về ẩn dật rồi, cụ Nguyễn vẫn còn chưa nguôi hối hận về những năm tham gia guồng máy chính quyền thối nát tàn bạo thời bấy giờ. Câu thơ của một tấm lòng chân thực là nỗi niềm u uẩn của một tư cách lớn, của một thi sĩ lớn.

Thu vịnh là một bài thơ hay viết về mùa thu cua Nguyễn Khuyến. Bức tranh mùa thu với màu sắc thanh đạm, đường nét uyển chuyển, ko gian cao rộng, cảnh  vật huyền ảo dưới ánh nắng trong sáng trình bày nỗi lòng tha thiết của thi sĩ đối với quê hương tổ quốc. Nhân vẻ đẹp của đêm thu. Thi sĩ cũng bộc bạch tâm tình sâu kín, chân thực của mình hết sức cảm động.

Tự nhiên mùa thu của quê hương làng cảnh Việt Nam, dưới ngòi bút tài hoa của Nguyễn Khuyến đẹp một cách thanh cao, gợi cảm, hồn hậu, khiến chúng ta càng thêm yêu, thêm quý quê hương tổ quốc của mình.

Phân tích bài thơ Thu vịnh của Nguyễn Khuyến – Mẫu số 2

Mùa thu từ xưa tới nay luôn là nguồn cảm hứng dồi dào trong các tác phẩm thi ca nhạc họa, bởi mùa thu mang một cái vẻ đẹp tinh tế, uyển chuyển, có lúc mơ mòng, có lúc lại buồn man mác, khơi gợi nên nhiều xúc cảm vi diệu trong tâm tưởng con người. Và Nguyễn Khuyến cũng ko ngoại lệ, với chùm thơ về mùa thu rất nổi tiếng đó là Thu điếu, Thu vịnh và Thu ẩm, nói về ba thú vui nhân mùa thu tới. Trong đó Thu vịnh được xem là bài thơ mang nhiều nét thi vị đặm đà về cảnh sắc mùa thu nơi làng quê, thôn quê đầy giản dị và hồn hậu.

Thu vịnh có tức là ngâm vịnh, ca tụng về mùa thu, tuy có một số quan niệm cho rằng nên hiểu là tác giả đang trầm ngâm ngắm mùa thu nhưng mà làm thơ nhưng nếu như thế thì chưa chuẩn xác lắm. Cả bài là những vần thơ bay bổng, mới nghe mới đọc thì tưởng chừng chỉ đơn giản là tả về mùa thu, nhưng nếu đọc nhưng mà trầm ngâm thêm chút nữa mới biết nó cũng chứa nhiều nỗi niềm tâm tình của một con người yêu nước, thương dân.

Mở ra cảnh sắc mùa thu là hai câu thơ:

“Trời thu xanh ngắt mấy từng cao.
Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.”

Quang cảnh mùa thu xuất hiện thật trong trẻo, khoáng đạt với hình ảnh bầu trời mang một màu mây xanh ngắt, cao vời vợi, tô điểm cho quang cảnh trống vắng đó, thi nhân vẽ vào một cần trúc “lưa thưa”, mềm mại, uyển chuyển trong cái gió se se lạnh “hắt hiu”. “Trời thu xanh ngắt” như chính thứ tình cảm sâu đậm của thi sĩ dành cho mùa thu nơi quê hương, một mùa thu của xứ Bắc, với nét riêng lẻ đó là “cần trúc lưa thưa” vẫn mang chút mềm mại, nhưng lại chẳng yếu ớt, thướt tha như liễu. Giọng thơ chậm rãi nhẹ nhõm, vương một tí buồn man mác nơi hai chữ “hắt hiu”, phải chăng thi nhân có điều chi phiền lòng?

“Nước biếc trông như tảng khói phủ,
Song thưa để mặc bóng trăng vào”

Trên đã có “trời xanh” dưới lại có “nước biếc”, cả hai thứ đó đều mang một màu xanh trong trẻo, dịu dàng, liệu còn có phong cảnh nào xinh đẹp hơn thế nữa? Đôi lúc người đọc vì ko nắm rõ nghệ thuật “đảo trang” trong thơ ca(nghệ thuật đổi âm vận sao cho câu thơ được vần) nhưng mà thường hiểu lầm hoặc hiểu ko rõ nghĩa của câu thơ này. Ở đây, ý thơ có tức là làn sương tựa như khói đang là đà phủ trên mặt nước biếc. Chữ “biếc” ở đây ko hẳn là nước có màu đó thật, nhưng mà cũng có lúc thi sĩ tưởng tượng ra rồi viết vào cho bay bổng lại tiệp vần với nhau. Tương tự, ở câu dưới chữ “thưa” cũng được đưa vào nhằm mục tiêu này. Ta chợt trông thấy cảnh mùa thu trong bài được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời kì sáng và tối, ban ngày thì thấy trời xanh, nước biếc, đêm hôm thì lại ngó thấy cảnh ánh trăng vàng, dịu nhẹ len lỏi từng song cửa. Trăng với mùa thu là hai thực thể rất hay song hành cùng nhau trong những bài thơ, bài văn nói về mùa thu và hơn thế nữa trăng còn là người bạn tri kỷ của thi nhân, đêm khuya thanh vắng, thi nhân chẳng có người nào bầu bạn, đành làm bạn với trăng sáng, âu ngắm trăng làm thơ cũng là một thú vui tao nhã. Và cũng nhờ có ánh trăng này mùa thu trong thơ của Nguyễn Khuyến có thêm chút gì đó mộng mơ, lãng mạn hơn cũng vừa thanh tao, nhã nhặn.

“Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái
Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?”

Cụm từ “hoa năm ngoái” có nhẽ chúng ta ko nên hiểu là hoa đã nở từ năm ngoái nhưng mà đây hẳn là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm quá khứ, một cái quá khứ nào đó còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân tới ngày hôm nay, mang tới trong điệu thơ những nỗi u hoài, trầm buồn của tác giả. Hẳn rằng đó là một ký ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu, khiến tác giả bỗng ngậm ngùi lúc nhớ về. Trong cái ko gian vốn trầm tĩnh, lắng đọng đó đột nhiên bị xáo động bởi tiếng ngỗng trời, làm bừng tỉnh tâm hồn người thi sĩ, bừng tỉnh cả ko gian mùa thu vốn yên bình yên ắng, đem lại chút âm điệu đơn bạc, giải đi nỗi vắng lặng, tịch liêu.

Ở hai câu thơ cuối tâm trạng cảu thi sĩ được bộc lộ rõ hơn:

“Nhân hứng cũng vừa toan cất bút
Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”

Giữa quang cảnh trời thu đẹp và lãng mạn tới thế, thử hỏi liệu có thi nhân nào ko rung động, vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch mấy bài thơ, bài vịnh cho thỏa hứng. Nhưng chợt Nguyễn Khuyến xuất hiện một suy nghĩ rất lạ “thẹn với ông Đào”, “Đào” ở đây là Đào Tiềm (tên khác là Đào Uyên Minh), vốn là một thi sĩ thi sĩ rất nổi tiếng thời Lục Triều (Trung Quốc), ông là người tài giỏi, từng đỗ tiến sĩ rồi ra làm quan, nhưng đáng ghét chốn quan trường nhơ bẩn, nhũng nhiễu nhưng mà lui về ở ẩn. Vậy cớ gì nhưng mà Nguyễn Khuyến “thẹn”, trong khi tính ra ông cũng chẳng thua kém gì về học vấn và tài năng. Câu trả lời đó là Nguyễn Khuyến thấy hổ thẹn lúc thua ở cái khí tiết của một bậc quân tử phải có, Đào Tiềm sẵn sàng từ quan lúc đáng ghét, cũng chẳng màng tới thế sự, cứ ung dung làm thơ, sống thanh tao ẩn dật. Còn Nguyễn Khuyến ông, lại vẫn ko thể từ bỏ công danh nhưng mà ra làm quan dưới thời Pháp thuộc, lúc từ quan rồi cũng chẳng thôi được cái mối hối hận lúc làm quan buổi rối ren, đầy nhục nhã, đó chính là căn nguyên của chữ “thẹn” nơi cuối bài. Nhưng cũng chính những câu thơ tỏ lòng như thế ta mới thấy được một tư cách cao cả, một tấm lòng đầy chân tình của người quân tử, ko trốn tránh sự thực nhưng mà sẵn sàng thừa nhận, nhận để biết nhưng mà ko thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ, người như thế thật đáng trân trọng biết bao.

Thu vịnh là bài thơ hay và rực rỡ, có mùi vị mùa thu miền quê Việt Nam thật rõ ràng và chân thực. Những câu thơ với nhịp độ chậm rãi, mang chút suy tư, có chỗ hơi lạ lùng và khó hiểu đã mang tới cho người đọc những cảm nhận mới về một mùa thu trong tâm hồn người thi sĩ. Đặc thù qua những câu thơ bộc bạch đó ta còn thấu hiểu hơn về nỗi lòng của tác giả, nỗi hổ thẹn cũng là niềm yêu nước, thương dân ẩn sâu trong tâm hồn của thi sĩ.

Phân tích Thu vịnh – Mẫu số 3

Nguyễn Khuyến- một thi sĩ của làng cảnh Việt Nam, những quang cảnh, đời sống của làng quê được ngòi bút tinh tế của ông khắc lên vừa có hồn lại vừa vẻ nên được những bức ảnh làng quê vô cùng lãng mạn, trữ tình. Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình đã làm cho biết bao tác phẩm của ông đi vào lòng người. Đặc thù là chùm thơ thu, với Thu điếu, Thu vịnh, Thu ẩm đã để lại những dấu ấn khá sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh, những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu. Và với bài thơ Thu vịnh, Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm tình u hoài, một tấm lòng xót xa trước cảnh, kín đáo, bộc bạch một tình cảm yêu nước chân tình.

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Ở đây, khác hẳn với những trời thu trong “Thu điếu” và “Thu ẩm”, trời thu của Thu vịnh được mở đầu là một quang cảnh cao vút và thăm thẳm của trời thu, và xen vào đó là cái se se lạnh của mùa thu. Với cái nền là bầu trời rộng lớn “xanh ngắt”, “ mấy tầng cao” nổi trội lên hình ảnh thanh nhã của cần trúc đang đu đưa khe khẽ trước gió thu. Và hình ảnh động của gió hắt hiu như chứa chất tâm trạng bên trong. Mở đầu tương tự làm cho người đọc có thể phần nào thấy được một nỗi lòng đầy lo lắng.  Sự lay động rất nhẹ của cần trúc càng làm tăng thêm cái nín thinh, sâu thẳm của bầu trời. Hai câu đề  chấm phá hai nét phong cảnh đơn sợ, thanh thoát nhưng hoà điệu nhịp nhàng với tâm hồn tác giả. Thi sĩ đã vẽ lên một quang cảnh trời thu vừa có cảnh thực là vừa có hồn thu ở trong cảnh. 

Nước biếc trông như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Nước biếc là thuốc nước đặc trưng của mùa thu lúc khí trời mở màn se lạnh. Sáng sớm và chiều tối, trên mặt ao, mặt hồ có một lớp sương mỏng trông như khói phủ làm cho người đọc có cảm giác cảnh mùa thu được chen lẫn với màu khói. Và chính cái cảnh mặt nước khói sương tầm thường đó qua con mắt và tâm hồn thi sĩ đã trở thành một dáng thu ngâm vịnh. Tầng khói phủ khác làn khói phụ vì sương đã trở thành dày hơn, nhiều lớp hơn, có chiều cao, độ sâu, như chất chứa cái gì đó ở bên trong. Chỉ bằng vài nét chấm phá nho nhỏ của mùa thu đã làm cho mùa thu như có hồn và sự hòa quyện giữa cảnh thu và lòng người đi vào trong lòng người đọc Hình ảnh song thưa gợi ý thanh thoát, linh động, két hợp với hình ảnh ánh trăng- hình ảnh quên thuộc đều có ở mỗi làng quê, góp phần vừa tạo nên cảm giác thân thiện, vừa tạo cho người đọc có được có cảm giác tự nhiên xoành xoạch hài hòa và thân thiện với nhau.  Nếu ở câu trên là một trạng thái có chiều cao, có độ sâu thì ở câu này lại là một trạng thái mở ra thành một bề rộng, giới hạn bởi khung cửa sổ song thưa nhưng mà vẫn cứ mênh mông ở ý nghĩa bên trong, ở ý thức và âm điệu, nhưng trạng thái nào thì cũng đều u tịch và chất chứa suy tư. 

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên ko, ngỗng nước nào?

Nếu như cảnh vật ở 4 câu thơ trên được mô tả qua con mắt nhìn có vẻ khách quan, đầy xúc cảm của trái tim. Nghệ thuật đảo ngữ làm nổi trội hình ảnh “mấy chùm” hoa và “một tiếng” ngỗng. Hình ảnh “hoa năm ngoái” có sức gợi tả mạnh; “hoa năm ngoái” có tức là hoa vẫn là hoa y như năm ngoái nhưng mà nước hôm nay thì đã trở thành “nước nào”. Và tiếng ngỗng ở đây, về nghệ thuật, là lấy cái động để diễn tả cái tĩnh. Cảm giác lúc nghe tiếng ngỗng trên ko vang vọng nhưng mà giật thột băn khoăn tự hỏi: ngỗng nước nào? Mặc dù âm thanh đó đã quá thân thuộc mỗi độ thu về. Và nếu như 4 câu thơ trên sự hòa quyện giữa tự nhiên và con người có sự liên kết hài hòa thì tới 2 câu thơ này, là một nỗi u uất của lòng người trước cảnh vật tự nhiên, là nỗi niềm xót xa, nẫu ruột, chết lòng.

Và rồi tới 2 câu thơ kết của của bài thơ là cảm hứng và nỗi thẹn của thi sĩ

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

“Nhân hứng” ở đây chính là hứng làm thơ trước cảnh mùa thu, “toan cất bút” định ko viết nhưng trước cảnh đẹp thì lại tạo được hứng khởi để viết. “Nghĩ ra” tức là ý thức, là lý trí, là tỉnh. Nguyễn Khuyến rất say nhưng mà rất tỉnh. Ông say trước cảnh đẹp của mùa thu, nhưng ông vẫn tỉnh trước lương tâm của mình. Cho nên, ông nói được là thẹn. Nhưng thẹn với người nào? Có nhẽ thẹn vì tài thơ thua kém hay thẹn vì mình chưa có được tư cách trong sáng và khí phách cứng cỏi như Đào Tiềm? Với hướng văn đi từ cảnh tới tình, từ tình tới người và rồi là cái kết có chút lẳng lơ nhưng nhưng mà lại vô cùng kín đáo ẩn chứa rất nhiều suy tư của người đọc

Tham khảo thêm:

Phân tích bài Thu vịnh – Mẫu số 4

Nguyễn Khuyến có nhiều bài thơ viết về mùa thu bằng chữ Hán và chữ Nôm. Thu vịnh là một trong ba bài thơ Nôm nổi tiếng: Thu điếu, Thu ẩm và Thu vịnh. Chùm thơ này đã tôn vinh Nguyễn Khuyến lện vị trí hàng đầu trong các thi sĩ viết về mùa thu của quê hương, làng cảnh Việt Nam.

Đáng xem xét là các cụ thể trong bài thơ này đều rút ra từ cảnh vật thân quen của quê hương tác giả. Vùng đồng chiêm trũng Bình Lục một năm chỉ cấy được một mùa, còn toàn là ngập nước. Trong làng có vô số ao chuôm với những bờ tre lòng vòng bao bọc những mái tranh nghèo.
Mở đầu bài thơ là hình ảnh bầu trời rộng lớn, mênh mông:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,
Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Xanh ngắt là xanh thăm thẳm, mấy từng cao là rất cao, tưởng như có nhiều lớp, nhiều tầng. Trên cái nền là bầu trời rộng lớn nổi trội lên hình ảnh thanh nhã của cần trúc (cây trúc non dáng cong cong như chiếc cần câu) đang đu đưa khe khẽ trước gió thu. Giô hắt hiu là gió rất nhẹ và như chứa chất tâm trạng bên trong. Tất cả dường như có một mối thông cảm thầm lặng, sâu kín, tinh tế và khó nắm bắt.,. Sự lay động rất nhẹ của cần trúc càng làm tăng thêm cái nín thinh, sâu thẳm của bầu trời. Bầu trời lại như dồn hết cái sâu lắng vào bên trong cần trúc, để cho nó vừa như đu đưa nhưng mà cũng vừa như đứng yên. Đó là nét động và nét tĩnh của cảnh thu.

Hai câu đề  chấm phá hai nét phong cảnh đơn sợ, thanh thoát nhưng hoà điệu nhịp nhàng với tâm hồn tác giả. Trong đó, mọi cụ thể, sắc màu, đường nét, cử động đều rất hài hoà. Thi sĩ mới nói tới trời thu nhưng ta đã thấy cả hồn thu trong đó.
Hai câu luận:

Nước biếc trông như tầng khói phủ,
Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Nước biếc là thuốc nước đặc trưng của mùa thu lúc khí trời mở màn se lạnh. Sáng sớm và chiều tối, trên mặt ao, mặt hồ có một lớp sương mỏng trông như khói phủ. Cảnh mặt nước khói sương tầm thường đó qua con mắt và tâm hồn thi sĩ đã trở thành một dáng thu ngâm vịnh. Tầng khói phủ khác làn khói phụ vì sương đã trở thành dày hơn, nhiều lớp hơn, có chiều cao, độ sâu, như chất chứa cái gì đó ở bên trong. Nước biếc cỏ tầng khói phủ thì thuốc nước ko còn biếc nữa nhưng mà lãn vào làn khói lam mờ, hoá mung lung, huyền ảo. Đó là dáng thu dưới mặt đất, sau dáng thu trên bầu trời.

Hình ảnh song thưa gợi ý thanh thoát, linh động. Bóng trăng vào qua song thưa để ngỏ thì bóng trăng trở thành mênh mông hơn, lặng lẽ hơn. Nếu ở câu trên là một trạng thái có chiều cao, có độ sâu thì ở câu này lại là một trạng thái mở ra thành một bề rộng, mặc dù bj giới hạn bởi khung cửa sổ song thưa nhưng mà vẫn cứ mênh mông ở ý nghĩa bên trong, ở ý thức và âm điệu,., nhưng trạng thái nào thì cũng đều u tịch và chất chứa suy tư.

Cảnh vật trong bốn câu thơ đầu được mô tả ở những thời khắc không giống nhau. Nhìn thấy màu trời xanh ngắt; cần trúc lơphơìà lúc đang trưa. Mặt nước biếc trông như tầng khói phủ là lúc hoàng hôn và bóng trăng tràn qua song thưa là lúc trời đã vào đêm… Mỗi cảnh một vẻ đẹp không giống nhau, nhưng mối dây liên kết giữa chúng lại chính là sự nhất quán trong tâm tư tác giả.

Ngòi bút cũng theo diễn biến tâm tư nhưng mà chọn ra mấy nét tiêu biểu kia. Tuy không giống nhau nhựng dường như các hình ảnh trên đều cùng gợi lên trạng thái íặng yên, ẩn giấu sự thông cảm, giao hoà giữa tâm hồn tác giả và hồn thu.

Tâm trạng chủ đạo đó chi phối cách nhìn, cách nghĩ của Nguyễn Khuyến:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,
Một tiếng trên ko, ngỗng nước nào?

Sau lúc nhìn mặt nước khói phủ, ngắm ánh trăng tràn qua song thưa, thi sĩ trông ra bờ giậu ngoài sân, ở đó, nở mấy chùm hoa. Điều lạ là bỗng dưng, thi sĩ cảm thấy đó là hoa năm ngoái.

Ở trên, cảnh vật được mô tả qua con mắt nhìn có vẻ khách quan, tới đây xúc cảm của trái tim đã khoác lên cảnh vật màu sắc chủ quan. Hoa nở trước mắt hẳn hoi nhưng mà cảm thấy là hoa năm ngoái. Điều gì đã xảy ra trong lòng người? Con người đang ở trong ngày nay nhưng mà như lùi về quá khử hay bóng vía quá khứ hiện về trong thực tại?

Âm điệu câu thơ theo nhịp 4/1/2: Từ Mấy chùm trước giậu tới hoa năm ngoái có một đoạn suy tư, ngẫm nghĩ và sau đó đột nhiên xuất hiện cảm giác lạ lùng là hoa năm ngoái chú ko phải hoa năm nay. Cảm giác đó khiến thi sĩ nghe tiếng ngỗng trên ko vang vọng nhưng mà giật thột băn khoăn tự hỏi: ngỗng nước nào ? Mặc dù âm thanh đó đã quá thân thuộc mỗi độ thu về.

Nếu như tròng bốn câu thơ trên, cảnh vật hài hoà, giao cảm với nhau thì tới đây, con người hoà hợp với cảnh vật trong một nỗi niềm u uất. Cảnh vật trình bày tâm tư con người và tâm tư con người trình bày qua cách nhìn cảnh vật. Tương tự, cảnh vật được mô tả qua đôi mắt và trái tim rung cảm của thi sĩ. Mùa thu tới, thi sĩ nhìn hoa trước sân, nghe tiếng chim kêu trên trời vẳng xuống nhưng mà trỗi dậy cả một niềm xót xa, lặng lẽ nhưng mà như nẫu ruột, chết lòng. Chiều sâu của tâm hồn thi sĩ lắng đọng vào chiều sâu của câu thơ là vậy.

Trước cảnh thu và hồn thu khiến thi hứng dạt dào, thi sĩ toan cất bút, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, đột nhiên thấy thẹn với ông Đào nên đành thôi:

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,
Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Thi sĩ thẹn nỗi gì vậy? Thẹn vì tài thơ thua kém hay thẹn vì mình chưa có được tư cách trong sáng và khí phách cứng cỏi như Đào Tiềm? Lôgic của bài thơ là từ cảnh tới tình, từ tình tới người. Lời thơ trong cấu kết có cái gì đó lửng lơ nhưng mà kín đáo, do đó càng làm tăng thêm chất suy tư của cả bài thơ.

Nguyễn Khuyến miêu, tả cảnh thu ở quê hương mình, từ mày trời, ngọn trúc, mặt nước, ánh trăng tới chùm hoa trước giậu, tiếng ngỗng trên ko… để dẫn tới cặm xúc đầy suy tư ẩn chứa trong cảnh vật. Thông qua đó, òng gửỉ gắm tâm trạng xót xa, tiếc nuối trước tình trạng tổ quốc rơi vào tay giặc ngoại xâm, quá khứ tốt lành ko còn nữa nhưng mà mình thì lực bất tòng tâm.

Thu vịnh là một bài thơ hay, góp phần khẳng định tình yêu quê hương tổ quốc thắm thiết trong thơ Nguyễn Khuyến, trình bày qua tình yêu tự nhiên tha thiết. Trình độ nghệ thuật của bài thơ đã đạt tới mức điêu luyện, tinh tế, ko dễ mấy người nào sánh được.

Phân tích bài Thu vịnh - Mẫu số 4

Phân tích bài thơ Thu vịnh – Mẫu số 5

Bằng những hành ảnh thân thiện thân yêu của làng qua trong cảnh mùa thu từ mây, trời, ngọn trúc, mặt nước, ánh trăng, và những âm thâm thân thuộc của gió, tiếng ngỗng… Cũng chính vì vật nhưng mà bài thơ đã mang một nét riêng, một cảnh đẹp nhưng lại ẩn chứa những nỗi lòng khó có thể diễn tả hết được. Cũng chính qua bài thơ, góp phần nào khẳng định được tình yêu quê hương tổ quốc, tình yêu thiên nhiên tha thiết của thi sĩ, và cái tình yêu đó được trình bày hết sức tinh tế và uyên thâm ko mấy người nào có thể diễn tả được.

Như đã nói, Nguyễn Khuyến thường dành tình cảm đặc thù cho quê hương làng cảnh Việt Nam. Ông có một chùm thơ nổi tiếng viết về mùa thu gồm có 3 bài Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm đều đặc tả phong cảnh làng quê. Phân tích Thu vịnh cũng như chùm thơ này sẽ thấy, Nguyễn Khuyến đã sáng tác theo lối “chùm ba” của đại thi hào Trung Quốc – Đỗ Phủ.

Đối với bài “Thu vịnh”, Xuân Diệu từng nhận xét rằng đây là bài thơ trong ba bài về mùa thu của Nguyễn Khuyến mang cái hồn, cái chất của mùa thu hơn cả. Qua “Thu vịnh”, mùa thu xử Bắc hiện lên rõ nét, tinh tế và cũng ẩn chưa những tâm tình sâu kín của người viết:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao.

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Nước biếc trông như tảng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Mở đầu bài thơ, tác giả phác họa một bức tranh ko gian thoáng đãng. Trên nền trời được chấm phá một nét mỏn, mềm của cành trúc:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

“Trời thu xanh ngắt” là điểm đặc trưng trước nhất của mùa thu xứ Bắc. Nhưng màu xanh đó ko chỉ là màu của trời thu nhưng mà còn ẩn chứa tình yêu tha thiết của người viết đối với mùa thu cũng như làng cảnh quê hương.

Ko gian ngày mùa thu còn mở ra thăm thẳm với “mấy tầng cao”. Giữa màn trời xanh ngắt, một cành trúc vươn lên thật thanh cao nhưng mà ko quạnh quẽ như “rặng liễu quạnh quẽ đứng chịu tang” như trong thơ của Xuân Diệu. Từ láy “lưa thưa” lúc tả cành trúc cũng thật gợi hình, nó gợi tả sự thưa thớt của lá trúc, nên trước gió mùa thu ko ngừng lay động. Còn cơn gió “hắt hiu” là gió như thế nào? Đúng hơn, cái sự “hắt hiu” đó là những rung động, là nỗi buồn mơ hồ nhưng mà tâm hồn người thi nhân cảm thấy lúc đứng trước cảnh thu đượm buồn.

Nhưng rồi bức tranh mùa thu trong “Thu vịnh” được Nguyễn Khuyến cho thêm sắc màu mới, đường nét và hình ảnh mới. Cái ko khí mùa thu xứ Bắc vì thế thêm đa nhiều chủng loại hơn:

Nước biếc trông như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Và mùa thu được pha thêm màu “nước biếc”, mùa thu được khoác lên chiếc áo mới với màu xanh tha thiết. Gợi hình, gợi cảm hơn nữa lúc áo thu trong xanh hòa quyện cùng “khói phủ” nhạt nhòa. Như cảnh đêm thu còn huyền diệu hơn thế lúc có thêm trăng.

Người thi nhân mở cửa để đón trăng “Song thưa để mặc bóng trăng vào”. Cũng như nhiều thi sĩ khác, trăng là người bạn tri kỉ của Nguyễn Khuyến. Và có nhẽ, nếu ko có sự hiện diện của trăng, bức tranh mùa thu sẽ thiếu đi nhiều sự thi vị. Cảnh vật trong đêm được bao trùm bởi ánh trăng sẽ trở thành huyền ảo, mộng mơ hơn.

Cảnh đêm thu đó càng trở thành huyền hoặc hơn lúc có sự góp mặt của tiếng chim, của “giậu hoa”;

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?

Hoa mùa thu vẫn thế, ko có sắc màu, là bởi khói phủ nhạt nhòa hay người viết đã ko còn ý niềm về dòng thời kì trôi. Nên chỉ biết là hoa năm ngoái, nhưng mà chẳng rõ “mấy chùm trước giậu” là hoa gì, có màu sắc ra sao. Điều này khiến tứ thơ của Nguyễn Khuyến thêm trừu tượng và dường như đó cũng là tâm trạng ổn định của người viết. “Một tiếng trên ko ngỗng nước nào?”, câu thơ mang một nỗi buồn man mác, lúc âm thanh của mùa thu là một tiếng ngỗng trời xa lạ, cái xa lạ khiến lòng người thi nhân thổn thức.

Nguyễn Khuyến viết bài thơ với cảm hứng từ một đêm thu huyền diệu, nhưng cũng chính trong đêm thu đó nhưng mà niềm thi hứng lại mang nỗi niềm u uẩn.

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào

Trước cảnh thu đẹp nhưng mà buồn man mác, Nguyễn Khuyến đã bộc lộ nỗi lòng mình. Với Nguyễn Khuyến cũng như với các thi sĩ chân chính, thơ sẽ luôn gắn liền với tư cách. Tư cách lớn thì thơ lớn.

Lúc rung động trước cảnh đêm thu, toan cất bút làm thơ, Nguyễn Khuyến lại cảm thấy “thẹn với ông Đào”. Ông Đào Nguyễn Khuyến nhắc tới là Đào Tiềm – thi sĩ nổi tiếng của Trung Quốc xưa kia. Ông thẹn bởi so với “ông Đào” vì cái khí tiết của ông trong giới quan trường Trung Hoa lúc dứt khoát từ quan. Nghĩ về mình, Nguyễn Khuyến làm quan trong thời buổi khó tránh khỏi việc là tay sai của giặc Pháp. Bởi vậy, lúc đã về quê sống ẩn dật, ông vẫn luôn hối hận về những năm làm việc trong bộ máy chính quyền thối nát tàn bạo thời đó. Tương tự, phân tích Thu vịnh ta ko chỉ thấy một bức tranh mùa thu đẹp huyền ảo nhưng mà còn thấy được tấm lòng chân thực cũng như niềm u uẩn một thi sĩ, một tư cách lớn Nguyễn Khuyến.

Một lần nữa cần khẳng định rằng “Thu vịnh” là một bài thơ thơ viết về mùa thu. Qua bài thơ, bức tranh mùa thu hiện lên thật thanh đạm, uyển chuyển và cũng thật huyền ảo. Ngoài ra, “Thu vịnh” còn là nỗi lòng tha thiết của thi sĩ đối với quê hương tổ quốc. Bởi vậy, phân tích Thu vịnh ta như thấy, Nguyễn Khuyến mô tả vẻ đẹp của đêm mùa thu và cũng là bộc bạch những nỗi niềm sâu kín. Qua bài thơ “Thu vịnh” người đọc sẽ cảm thu được vẻ đẹp tự nhiên của làng quê Việt Nam, từ đó càng thêm yêu quý quê hương mình.

Phân tích Thu vịnh – Mẫu số 6

Nhắc tới Nguyễn Khuyến người ta nhớ tới những sáng tác của ông về mùa thu. Trong đó có nhiều bài thơ viết về mùa thu bằng chữ Hán và chữ Nôm. Bài thơ “Thu vịnh” là một trong ba bài thơ Nôm nổi tiếng: Thu điếu, Thu ẩm và Thu vịnh. Chính chùm thơ về mùa thu này đã giúp Nguyễn Khuyến bước lện vị trí hàng đầu trong các thi sĩ viết về mùa thu. Những câu thơ nhẹ nhõm dễ đi vào lòng người, sẽ ko người nào có thể quên, lúc nhắc tới thơ về mùa thu Việt Nam, Thu Vịnh như là một trong 3 bài thơ đặc sản của thơ văn viết về mùa thu.

Mọi cảnh vật thân thuộc xuất hiện, vùng đồng chiêm trũng Bình Lục, ngập nước với ao hồ, bờ tre bao bọc-một biểu tượng thân thuộc của làng quê Việt Nam. Mở đầu bài thơ Thu vịnh là một hình ảnh đầy thân thuộc như thế:

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,
Cần trúc lưa thưa gió hắt hiu.

Hình ảnh ấn tượng nhất của mùa thu có nhẽ là bầu trời, đó là màu xanh ngắt là xanh thăm thẳm, mấy từng cao là rất cao, tưởng như có nhiều lớp, nhiều tầng. Trên cái nền là bầu trời rộng lớn là hình ảnh thanh nhã của cần trúc đang đu đưa khe khẽ trước gió thu. Gió ko mạnh ko ồ ạt ko mang cái nóng như mùa hè, cũng ko u ám như gió mùa đông, nhưng mà nhẹ nhõm hắt hiu, đúng chất của một ngọn gió mùa thu, chứa đựng nhiều tâm trạng ẩn trong đó. Sự lay động rất nhẹ của cần trúc ngày càng làm tăng thêm cái yên ắng , sâu thẳm của bầu trời. Hình ảnh bầu trời thu và cần trúc tạo nên mối liên hệ chặt chẽ, động làm nổi trội tĩnh,mọi thứ như hòa quyện với nhau.

Ko ngừng lại ở nét chấm phá ở hai câu đề, với cảnh vật hòa quyện với nhau, hai câu luận lại mô tả cảnh vật thật như chốn bồng lai, có bóng trăng:

Nước biếc trông như tầng khói phủ
Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Thuốc nước biếc là thuốc nước đặc trưng của dòng nước vào thu lúc khí trời mở màn se lạnh. Thu chính là thời khắc giao mùa giữa mùa hè và mùa đông cho nên, vừa có gió se,vừa có sương mỏng vờn trên mặt nước. Cảnh mặt nước khói sương tầm thường đó qua con mắt tinh tế và tâm hồn thi sĩ nhạy cảm đã trở thành yểu điệu có hồn. Lớp sương đó như một dày thêm, ko phải phảng phất nữa nhưng mà là như tầng khói phủ. Nước biếc có tầng khói phủ cho nên thuốc nước ko còn biếc nữa nhưng mà hoá mung lung, huyền ảo. Đó là tiết thu dưới mặt đất, nét đặc trưng nhất.

Hình ảnh “song thưa “ để mặc bóng trăng vào gợi ý thanh thoát, linh động. Bóng trăng vào qua song thưa để ngỏ cho nên bóng trăng trở thành mênh mông hơn, lặng lẽ hơn. Ko gian ko được mở ra theo chiều cao nhưng mà còn mở ra vẻ mênh mông rộng lớn theo chiều rộng, nhưng mọi thứ đều yên ắng và u tịch

Vẫn với tâm trạng yên ắng, có chút gợn buồn chi phối cách nhìn, cách nghĩ của Nguyễn Khuyến, cho nên quang cảnh thu được tiếp tục chấm phá với những ngôn từ:

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên ko, ngỗng nước nào?

Vẫn với những hình ảnh thân thuộc, sau mặt nước khói phủ, ngắm ánh trăng tràn qua song thưa, thi sĩ trông ra bờ giậu ngoài sân, ở đó, nở mấy chùm hoa. Điều lạ là thi sĩ cảm thấy đó là hoa năm ngoái. Nếu như cảnh vật được mô tả qua con mắt nhìn có vẻ khách quan,thì xúc cảm của trái tim đã khoác lên cảnh vật màu sắc chủ quan. Vì sao tác giả lại thấy giậu hoa lại là hoa năm ngoái. Điều gì đang xảy ra trong lòng người? Con người đang ở trong ngày nay nhưng mà tâm trí như lùi về quá khử hay bóng vía quá khứ đang trùm lấy hiện thực. Câu hỏi tu từ xuất hiện, hay chính là nỗi băn khoăn của tác giả.

Cảnh trời đất vào thu,với quang cảnh trời cao, nước xanh lè khói phủ rồi những âm thanh thân thuộc,nhưng quang cảnh đó đang hòa vào một nỗi niềm u uất trình bày sâu trong tâm tư con người tác giả. Trước quang cảnh thu và hồn thu khiến thi hứng dạt dào, thi sĩ toan cất bút, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, bỗng thấy thẹn với ông Đào nên đành thôi:

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào

Nhắc tới ông Đào, thi sĩ thấy thẹn? Thẹn vì tài thơ thua kém hay thẹn vì mình chưa có được tư cách trong sáng và khí phách cứng cỏi như Đào Tiềm? Việc sử dụng điển tích điển cố ở đây tạo nên ý tứ sâu xa của tác và càng làm tăng thêm chất suy tư của cả bài thơ. Mọi cảnh vật mùa thu xuất hiện theo chiều cao và cả chiều rộng, những hình ảnh thân thuộc và cả những nét đặc trưng của mùa thu nữa nhưng đều phảng phất tâm trạng xót xa tiếc nuối trước tình trạng tổ quốc rơi vào tay giặc ngoại xâm, quá khứ tốt lành ko còn nữa nhưng mà bản thân mình thì lực bất tòng tâm.

Thu vịnh là một trong số bài thơ hay, khẳng định tình yêu quê hương tổ quốc thắm thiết trong thơ Nguyễn Khuyến, trình bày qua tình yêu tự nhiên tha thiết. Hồn thơ phóng khoáng, chỉ với những hình ảnh thân thuộc,vài nét chấm phá, bài thơ chỉ với 8 câu nhưng mà như vẽ ra bao viễn cảnh tươi đẹp. Sự tinh tế trong dùng từ để vịnh mùa thu cũng đạt tới mức điêu luyện tinh tế.

Phân tích Thu vịnh - Mẫu số 6

Tham khảo thêm:

►►CLICK NGAY vào nút TẢI VỀ dưới đây để download Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) hoàn toàn miễn phí!

Bạn thấy bài viết Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu  ko hãy comment góp ý thêm về Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) bên dưới để dienchau2.edu.vn có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường THPT Diễn Châu 2

Phân mục: Soạn Văn 11

Nguồn: dienchau2.edu.vn

#Văn #mẫu #Phân #tích #bài #thơ #Thu #vịnh #Nguyễn #Khuyến #hay #nhất #mẫu

[rule_{ruleNumber}]

#Văn #mẫu #Phân #tích #bài #thơ #Thu #vịnh #Nguyễn #Khuyến #hay #nhất #mẫu

Bạn thấy bài viết Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) có giải quyết đươc vấn đề bạn tìm hiểu không?, nếu  không hãy comment góp ý thêm về Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) bên dưới để dienchau2.edu.vn có thể chỉnh sửa & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường THPT Diễn Châu 2

Nhớ để nguồn: Văn mẫu 11: Phân tích bài thơ Thu vịnh Nguyễn Khuyến hay nhất (6 mẫu) tại Kiến thức chung

THPT Diễn Châu 2

THPT Diễn Châu 2 – Nghệ An được thành lập vào năm 1965. Trường được tách từ Trường cấp 3 Diễn Châu 1 thành THPT Diễn Châu 2 và THPT Nguyễn Xuân Ôn. Ngôi trường THPT Diễn Châu 2 – Nghệ An mang nhiệm vụ đào tạo các thế hệ học sinh của vùng Trung, Bắc Diễn Châu và một số xã của huyện Yên Thành như: Đô Thành, Đức Thành, Thọ Thành.

Những bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button